Isolatie van dak en gevel
Een goede isolatie draagt bij aan het comfort van een woning en helpt warmteverliezen te beperken. Maar het isolatiemateriaal alleen bepaalt niet of een constructie goed geïsoleerd is. Ook de plaats van de isolatie, de luchtdichtheid, vochtbeheersing en de aansluitingen met andere bouwdelen zijn belangrijk. Daarom bekijken we isolatie steeds als onderdeel van de volledige dak- of gevelopbouw.
Isolatie van een hellend dak
1. Sarking isolatie
Bij een sarkingdak worden stijve isolatieplaten bovenop de bestaande dakconstructie geplaatst. Zo ontstaat een vrijwel doorlopende isolatielaag over de kepers of spanten heen. Dit beperkt onderbrekingen in de isolatieschil en er gaat binnen geen ruimte verloren.
Sarking is vooral interessant wanneer de dakbedekking toch volledig vernieuwd wordt. De bestaande binnenafwerking kan dan in veel situaties behouden blijven. De dakopbouw aan de buitenzijde wordt hoger. Aansluitingen aan goten, dakvensters, gevels, nokken en dakranden moeten daarom zorgvuldig mee worden aangepast.
2. Isoleren langs binnen
Een hellend dak kan ook tussen en eventueel onder de kepers of spanten worden geïsoleerd. Dit kan interessant zijn wanneer de bestaande dakbedekking nog in goede staat is en dus niet volledig verwijderd hoeft te worden.
Flexibele isolatiematerialen zoals glaswol of rotswol zijn hiervoor geschikt omdat ze goed tussen een houten structuur kunnen worden aangebracht. Ook andere systemen zijn mogelijk, afhankelijk van de dakopbouw.
Bij deze methode is een correcte uitvoering van het lucht- en dampscherm aan de binnenzijde bijzonder belangrijk. Zo wordt vermeden dat warme, vochtige binnenlucht in de dakconstructie terechtkomt en daar condensatie veroorzaakt.
Isolatie van een plat dak
1. Warm dak
Bij een warm dak wordt de isolatie bovenop de dragende dakvloer aangebracht. De waterdichte dakafdichting ligt vervolgens boven de isolatie. Dit is een klassieke en beproefde opbouw voor platte daken. Voor deze toepassing worden vaak drukvaste isolatieplaten, zoals PIR, gebruikt.
Het grote voordeel is dat de dragende constructie zich aan de warme zijde van de isolatie bevindt.
2. Omkeerdak
Bij een omkeerdak ligt de volgorde anders: eerst komt de waterdichte dakafdichting en vervolgens wordt de isolatie daarboven geplaatst.
Omdat de isolatie hierbij wordt blootgesteld aan vocht, wordt hiervoor doorgaans XPS gebruikt. Bovenop de isolatie wordt meestal een ballastlaag voorzien, bijvoorbeeld grind of tegels.
Gevelisolatie
Gevelisolatie kan bij renovatie interessant zijn wanneer de gevel toch wordt vernieuwd of met een nieuwe gevelbekleding wordt afgewerkt.
Wanneer technisch mogelijk heeft isoleren langs de buitenzijde belangrijke voordelen. De isolatielaag kan doorlopend rond het gebouw worden aangebracht, de bestaande binnenruimte blijft behouden en de dragende muur wordt beter beschermd tegen buitentemperaturen.
De isolatie wordt tegen de bestaande gevel aangebracht. Daarvoor komt een aangepaste draagstructuur waarop de gevelbekleding wordt bevestigd. Bij veel systemen wordt tussen isolatie en bekleding een geventileerde spouw voorzien. Die helpt om vocht achter de gevelbekleding gecontroleerd af te voeren.
Welke isolatiematerialen gebruiken we?
PIR/PUR
PIR is een harde kunststof isolatie die als stijve plaat wordt geproduceerd. Het materiaal heeft een hoge isolatiewaarde bij een relatief beperkte dikte. PIR is vandaag een veelgebruikt isolatiemateriaal in dakconstructies.
PUR kan onder andere als isolatieschuim worden toegepast. Voor stijve dakisolatieplaten wordt tegenwoordig vaak PIR gebruikt vanwege de goede thermische prestaties en vormvastheid.
Glaswol of Rotswol
Glaswol is een minerale isolatie die flexibel is en daardoor gemakkelijk tussen houten kepers of stijlen kan worden geplaatst. Het materiaal wordt veel gebruikt om hellende daken langs binnen te isoleren en biedt naast thermische ook goede akoestische eigenschappen.
Ook rotswol is een minerale wol. Ze wordt vervaardigd uit minerale grondstoffen en combineert thermische isolatie met goede akoestische en brandtechnische eigenschappen.
XPS
XPS is een stijve kunststof isolatie met een hoge weerstand tegen vocht en druk. Daarom wordt het onder andere toegepast bij omkeerdaken, waarbij de isolatie boven de dakafdichting ligt en dus aan vocht kan worden blootgesteld.
Biobased isolatiematerialen
Naast klassieke isolatiematerialen bestaan er ook biobased alternatieven, gemaakt uit hernieuwbare of gerecycleerde grondstoffen. Voorbeelden zijn houtvezel, cellulose, hennep en vlas. Deze materialen winnen aan belangstelling door hun hernieuwbare oorsprong en hun thermische en akoestische eigenschappen.
Niet alleen de dikte van de isolatie telt
De lambdawaarde (λ) geeft aan hoe goed een materiaal warmte geleidt. Hoe lager deze waarde, hoe beter het materiaal isoleert bij dezelfde dikte.
De R-waarde houdt rekening met zowel de isolatiewaarde van het materiaal als de dikte ervan. Hoe hoger de R-waarde, hoe groter de warmteweerstand van de isolatielaag.